Metal Gear Solid 4:Guns of the Patriots

     Yirmi bir yıl önce, dünya ilk defa Solid Snake ve Hideo Kojima isimlerini duymuş ve oyun dünyasında bir kahraman ile tanışmıştı: dünyayı kurtarmak içiN tek başına savaşan bir askerdi bu. bu kahraman bir efsaneye dönüştü ve oyunların çevresini değiştirip “stealth-action” türünün yeniden tanımlanmasına yol açtı. Yirmi yılı aşkın görev süresinin ardından Solid Snake sonunda onurlu bir şekilde emekliliğine ayrılıyor Metal Gear Solid serisinin son oyununda. Bu Snake’in son görevi evet, ama öyle sessiz sedasız arkasına dönüp yazlığına çekilmiyor. Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots, varolan çıtayı kırarak yükselten ve geleceğin aksiyon ve gizlilik oyunları için teknik, sinematik ile oyun standartlarını ortaya koyan bir yapıt. Gelmesi epey uzun sürdü, ama doğrusu değdi, bu oyun gerçek bir klasik ve Hideo Kojima, Kojima Productions ve Konami şaheseri.
    �
     Metal Gear Solid 4’ün dünyası  kasvetli bir yer. Hatta bir çok açıdan Solid Snake ve Otacon’un olmamasını istedikleri şekilde tam olarak. Günümüzden altı yıl sonrasında, 2014 yılında geçen oyunda savaşlar ve karmaşa artık dünyanın belirli bazı yerlerinde ara sıra görünen münferit olaylar değil, tam aksine, tüm gezegen daimi bir savaşın içinde kaybolmuş durumda. Savaş artık kendi kendini besleyip destekleyen bir endüstri haline gelmiş, dünyanın genel ekonomisinin yerine özel askeri şirketlerin (PMC) en çok parayı verene hizmetlerini sundukları kontratlar yerleşmiş. Bu paralı asker kuruluşları daha fazla kontrat yapabilmek için mütemadiyen etkinliklerini savaş alanlarında kanıtlamaya çalışmaktalar, böylelikle de her geçen gün nanomakineler ile güçlendirilmiş askerler şehirlerde, sokaklarda ve binalarda savaşarak git gide daha çok yıkıma yol açmaktadırlar. Böylesi kaotik bir ortamda siviller bile bu daimi savaş yüzünden güvende değildir, çünkü çatışmaların ne zaman nerede başlayacağı belli değildir.
    �
     İşte Solid Snake’in emeklilik öncesi Albay Campbell tarafından son bir görev için çağırıldığı dünya böyle bir yer, son bir tehditten kurtarmaya çalışacağı dünya. Snake, bir Birleşmiş Milletler Özel Askeri Şirketler gözlemcisi kimliği altında gizlice Orta Doğu’daki savaş bölgesine gönderilir ilk olarak, görevi oradaki askerlerin durumu nasıl ele aldıklarını değerlendirmektir. Pek tabii ki asıl görevi çok daha doğrudan bir eylemdir, özel yeteneklerini kullanmasını gerektirecek cinsten bir eylem, dünyanın en büyük beş Özel Askeri Şirketinin başında bulunan Liquid Ocelot’u bulmak ve temizlemek. Kesinlikle söylemesi kolay, ama Ocelot’un etrafında onu koruyan ölümcül yoldaşları varken bu zor olacak –ki bunların arasında Beauty and the Beast Corps adındaki yarı kadın yarı makine bir dörtlü de bulunmakta.
     

    �
     Ne yazık ki eski Solid Snake yok karşımızda, artık Old Snake adıyla biliniyor çünkü hücresel dejenerasyon sebebiyle erken bunama sendromundan muzdarip efsanevi asker. Bu hastalık günde bir paket sigara içme hastalığından çok daha tehlikeli sağlığı için, fiziksel olarak asıl yaşından çok daha yaşlı görünüyor ve ara sıra hareketlerinde aksama oluyor artık. Bugüne kadar verilen en zor görevini tamamlamak için yaşlı Snake, özel kamuflaj kıyafetinin cebinden birkaç yeni numara çıkartıp kullanmak zorunda. Neyse ki Metal Gear Solid 4 boyunca bunlardan bol bol bulunuyor, Guns of the Patriots kesinlikle serinin en derin ve en pahalı oyunu.
    �
     Metal Gear Solid serisini oynamış olan serinin sevenleri her yeni oyunun Snake’in faydalanabileceği yeni oyun mekanikleri taşıdığını hatırlayacaklardır. Metal Gear Solid 4’ün en güzel yanlarından birisi oyuna katılan bir sürü yeni özelliğin olması, hatta Metal Gear dünyası ile uyuşmayacağını düşünebileceğiniz karşınıza çıkan yeni bir sistem veya mekaniğin Kojima ve ekibi tarafından oyunun klasik oynanışı içinde sırıtmayacak şekilde eklenip uygulandığını göreceksiniz.  Bu yüzden korkunuz olmasın hiç. İyi dengelenmiş ve güzelce katmanlandırılmış olmalarının dışında, her biri MGS4’ün ufkunu genişletiyor. Oyunun en başındaki aksiyon sahnesinden, Orta Doğu’da bir yerde Snake ve milislerden oluşan ekibi ile Özel Askeri Şirketlere karşı verdiğiniz mücadeleden, Meryl ve onun Rat Patrol ekibine Frogs ismindeki Liquid’in özel ordusu ile çetin bir çatışma aracılığı ile refakat etmeye ve oyunun sonundaki doruğa ulaştıran savaşa kadar göreceğiniz oyunun içinde yatan saf derinlik sizi şaşırtacak.
    �
     İlk olarak Snake’in klasik tedarik emirlerine gelen yeni çözüme bir göz atalım. Bilirsiniz, bu iş MGS serisinde önemli bir yere sahiptir. Önceki oyunlarda ekipman ve cephane oldukça minimum düzeyde temin edilirdi ve Snake’den içeri sızdığı yere dağılmış olan silahları ve ekipmanları kendisinin bulup kullanması beklenirdi. Bu sayede Snake bir yere gizlice girip çıkarak düşmanın silahını kendisine karşı kullanıp iz bırakmadan ortadan kayboluyordu. Bu konsept artı bu yeni dünyada işe yaramıyor, çünkü her askerin kendine ait nanomakineleri var ve bunlar kullanılan silahları emirlerine verildikleri kişinin kimlik kodu ile eşleştirip başkasının kullanmasını engelliyor ve böylece düşmanın silahı düşmana karşı kullanılamıyor. Bu yeni teknolojik engeller nedeniyle Snake artık Drebin ismindeki bir silah tedarikçisine güvenmek zorunda kalıyor. Bu ilginç arkadaş nasıl oluyorsa artık her an her yerde olmasını çok iyi beceriyor, Drebin (ve tüysüz maymunu Little Gray) tüm silahların güvenlik kilitlerini kaldırabildiği gibi yeni silah, ekipman, aksesuar ve mühimmat satışı yapıyor. Hizmetlerinin karşılığında talep ettiği ücret silahtan silaha olduğu kadar bir de haftanın gününe göre değişiklik gösteriyor (bazı günler %20 indirimi var mesela), Drebin, Snake’in her türlü ihtiyacını karşılamaya her an hazır oyunda.
     

    �
     Bununla birlikte yaşlı Snake’in cephaneliği ve yöntemleri önemli ölçüde genişliyor. Savaşta derhal kullanılabilecek yeni silahlar satın almak veya topladığı silahları kullanılabilir hale getirmekle kalmıyor sadece, aynı zamanda silahlarından bazılarını özelleştirebiliyor, lazerli dürbün  ve ön kabzadan susturucu ve bomba atara kadar her şeyi eklemek mümkün elimizdeki silaha, ve bunlar silahın istatistikleri ile kullanma taktiklerini etkiliyor. Mesela bir taarruz tüfeğine ön kabza  eklerseniz silahın dengesi ve isabet oranı artıyor. Silahın ucuna bir fener takarak düşman askerleri kör edebiliyorsunuz gözlerine tutup kısa bir süre için (bir fener için oldukça farklı bir kullanım alanı kabul etmeliyim), bu süreyi envanterinizdeki bir eşyaya ulaşmak için ya da yakın dövüş uygulamak için kullanabilirisiniz. Dahası, eğer savaşın ortasında silahlarınızdan birisinin kurşunu biterse dövüşe devam etmenizi sağlayacak ekstra mermiler satın alabiliyorsunuz anında.
    �
     Bu arada bahsedemeden geçemeyeceğim, oyunun Orta Doğu’da geçen kısımları grafik ve atmosfer olarak Call of Duty 4: Modern Warfare ile epey bir benzerlik taşımakta. Her neyse, dönelim silah ve kurşunlara. Tüm bu satın alma işlemleri için elbette karşılığında bir şey vermek gerekiyor, Snake’in istediği silahı veya nesneyi alması için yeterli Drebin Puanı’na sahip olması gerekiyor. Bu puanları toplamanın çeşitli yolları var. Öncelikli olarak ihtiyacınız olmayan fazlalık silah ve cephaneyi bu silah tüccarı dostumuza satabiliyoruz. Bu da demek oluyor ki, evet, doğru bildiniz, ölen veya etkisiz hale gelen düşmanlardan düşen tüm silahları toplayabiliyoruz sonradan satmak için. Ayrıca oyun içi video ve sinematik görüntüleri esnasında ara sıra çıkan “flashback” sahnelerinden, hikaye içerisindeki bazı noktalarda ve belli başlı bazı düşmanları temizlediğinizde de farklı Drebin puanı bonusları alabiliyoruz. Oyun boyunca sergilediğimiz oynayışa bağlı olarak da bazı bonus puanlar toplayabiliyoruz. Bu puan sistemi çok geniş ve kapsamlı, oyuncular oyunu ve oynayışlarını ne derecede etkilediğini görünce şaşıracak.
    �
     Bu yeni Drebin sistemi hakkında bazı eleştiriler görmüş olabilirsiniz, özellikle gelenekçi ve yenilikten haz etmeyen oyun eleştirmenleri Drebin sisteminin bu derece geniş bir etkiye sahip olmasının oyunu çok kolay hale getirdiğinden ve daha fazla aksiyon uğruna serinin bağlı olduğu geleneksel gizlilik kökenlerinden uzaklaştırdığından yakınmakta. Açıkçası yeni oyun mekaniğinin getirdiği özellikleri değerlendirmede çok basit ve ucuz bir yol bence bu, çünkü oyunun sistemi tek değil ve oyuncular nasıl isterlerse öyle oynayabiliyorlar başından sonuna kadar. Serinin casus filmi yanını seven muhafazakârlar oyun boyunca gizliliğe odaklanıp etrafta sinsice dolaşıp sürünebilirler, mühimmat ve silah alımını kısıtlayarak veya tümden Drebin sistemini görmezden gelerek klasik tarzda oynayabilirler. Bu oyuncu arkadaşlar saman altından su yürütecekleri gizli saklı işlerini yapmada onlara destek verecek bir çok yeni özellik de bulacaklar.
     

    �
     Octacamo sistemi ve tehlike alarmı oyuncuların bölgelere gizlice sızma işleminde yeni taktikler kullanmasına olanak sağlamakta, çünkü Snake yeni kamuflaj kıyafeti ile çevreyle çok iyi uyum sağlayarak düşmanlarını önceden tespit edebiliyor. MGS3’deki kamuflaj sistemi tam anlamıyla evrim geçirmiş, Snake’in üzerindeki giysi-üniforma ayakta durmakta olduğunuz veya temasta bulunduğunuz her türlü zeminin görünümünü alıyor, ve yaşlı Snake kolaylıkla zemin üzerinde kamufle oluyor. Kamuflaj şablonlarından herhangi birini o esnada kaydedip sonradan istediğiniz zaman tekrardan kullanabiliyorsunuz, Snake bukalemun yerine konulmaktan neyse ki fazla şikayetçi olmuyor. Bunun üzerine bir de tehlike alarmını koyun, düşmanların tam olarak durdukları veya bulundukları yerin yönünü göstermekle kalmayıp düşmanların ne kadar tetikte olup ne kadar rahat olduğunu da size sunuyor.
    �
     Bu iki yöntemi en efektif biçimde kullanmanız sizin için oldukça önemli ve faydalı, çünkü Snake yaşlanmış olabilir ama düşmanları bugüne kadar karşısına çıkan en zeki kötü adamlar. Düşman yapay zekası aşırı zeki ve devriye gezerken yahut arama yaparken önceden belirlenmiş şablonları ve yolları kullanmıyor. Onun yerine, tetikte olmadığı zamanlarda (yani alarm durumunda olmadıklarında) diğer askerlerle, arkadaşlarıyla etkileşime geçiyorlar, kimi zaman durup kimi zaman dolaşıyorlar kafalarına göre. Ancak dikkatli veya alarm durumunda olmalarını gerektiren bir şey olduğunda sorun çıkartan her neyse aktif bir şekilde peşine düşüyorlar, bunu yaparken de olası saklanma noktalarını tek tek arıyorlar, mesela o ünlü karton kutuları veya çöp tenekelerini. Hedeflerini aşağı almak için gerektiğinde anında takviye kuvvet çağırıp, akıllıca kanatlardan saldırı manevraları yapıyorlar arkanızdan, sağınızdan solunuzdan dolanarak. Haliyle bunun sonucunda görsel kontaktan kaçınmak için ölü taklidi yapmaktan yerlerde yuvarlanmaya kadar aklınıza gelen olası her şeyi kullanmak durumundasınız, yeni yakın dövüş saldırıları da kullanılabilecek taktiklerden, mesela düşmanınızı etkisiz hale getirmek için yukarıdan üzerine atlayıp boğabilirsiniz.  Yine de, gizlilik konusunda en başarılı olanlar bile er ya da geç bir iki kurşun ateşleme ihtiyacı duyacaktır, bazı durumlarda güvenebileceğiniz yegâne şey ateş gücü olabiliyor.�
    �
    �
     Aksiyona daha yatkın olan oyuncular, önceki oyunlara nazaran artık şarjörlerini hakirce boşaltıp düşman askerlerinin arasından büyük gürültüler ve patlamalar eşliğinde geçip sıyrılabilirler çok daha kolaylıkla.  Drebin’den özelleştirilebilen yeni silahların alınabilmesi olayı bu noktada oldukça yardımcı oluyor kesinlikle. Bununla birlikte, o esnada bulunmakta olduğunuz yere bağlı olarak o yere sabit havan topu veya makineli tüfek gibi araçlardan da faydalanmanız mümkün. Bu gibi ağır silahları kullanarak düşman mevzilerini ayıklayabiliyor oyuncular, yoğun miktarda mermi kullanarak düşmanları bastırmak, silahın menzili dahilindeki herkesi etkisiz hale getirmek MGS serisi için alışıldık olmasa bile eğlenceli oldukça. Oyuncular için düşman askerleri ile mücadelede yeni taktik yöntemler getirilmiş MGS 4’de, mesela gelen kurşunlardan kaçmak için yerde yuvarlanmak bir opsiyon, hatta yere düştüyseniz arkanız dönükken bile ateş edebiliyorsunuz.
    �
     Bunca aksiyon dedik, hareket dedik ama ufak bir sorun var. Old Snake ismini boşuna takmamışlar Snake ağabeyimize, erken yaşlanma sebebiyle fiziksel olarak bazı zorluklar yaşıyor kimi zaman. Kalbi bu kadar heyecana dayanmıyor da diyebiliriz. Tüm bu dört nala aksiyon taktikleri Ruh Hali ve Stres göstergeleri ile dengelenmiş oyunda, savaşın ortasında Snake’in ruh haline ve maruz kaldığı strese göre hareketleri etkilenebiliyor. Ruh Hali (Psyche) göstergesi sağlık göstergesinin hemen altında ve fiziksel kabiliyetleri ile silahları kullanırken isabet hassasiyetini etkilemekte. Ruh hali göstergesi ne kadar düşükse Snake’in savaş esnasında etkin kalması o kadar zorlaşıyor. Yaşının getirdiği etkileri hissetmeye başlıyor yaşlı kurt ufaktan, nefesi kesiliyor, durup soluklanması gerekiyor, orasına burasına ağrı girdiği için birkaç saniye duraklıyor vesaire. Ruh halinin etkileri zamanla geçse de bunun yanında Snake’in hareketlerini etkileyen bir de Stres göstergesi var.  Bu gösterge Snake’in o esnada hissettiği tansiyon, baskı, panik ve genel olarak stresi gösteriyor. Dostumuz bazı durumlarda bulunmaktan pek hoşlanmıyor, özellikle de görevine faydalı olmayacak şeylerden, mesela gölgeler yerine açık alanda ilerlemekten, çok sıcak ya da çok soğuk yerlerde bulunmak veya düşmanları tarafından tespit edilmek yaşlı Snake’i huzursuz ediyor. Stres ne kadar fazla olursa, ruh halindeki düşüş o kadar keskin ve fazla oluyor.